Een digitaal toegankelijke website laten maken: wat u vooraf regelt

Wat digitale toegankelijkheid in de praktijk betekent

Digitale toegankelijkheid gaat over één vraag: krijgt iemand de taak waarvoor hij kwam ook echt af? Niet of de site er netjes uitziet, maar of aanmelden, bestellen of iets terugvinden lukt. Ook zonder muis, met een schermlezer of met een vergrote weergave op een telefoon.

De richtlijnen hiervoor heten Web Content Accessibility Guidelines (WCAG). Ze kennen drie niveaus: A, AA en AAA. In de praktijk geldt niveau AA als toetsbaar ontwerpdoel. Daarachter zitten heel concrete dingen:

• Alles wat met de muis kan, kan ook met het toetsenbord, en u ziet waar u bent
• Tekst blijft leesbaar als u twee keer zo groot inzoomt, zonder horizontaal slepen
• Het contrast is hoog genoeg, en kleur is nooit de enige drager van informatie
• Afbeeldingen hebben een tekstalternatief
• Velden hebben een echt label, en foutmeldingen zeggen wat er moet gebeuren

Voor wie het verplicht is, en voor wie het verstandig is

Overheden en veel publieke organisaties vallen onder het Besluit digitale toegankelijkheid overheid. Dat verwijst naar de Europese norm EN 301 549, die de toegankelijkheidsrichtlijnen (WCAG) op niveau AA overneemt. Daarbij hoort een toegankelijkheidsverklaring in het landelijke register, met een eerlijke opsomming van wat nog niet voldoet.

Daarnaast geldt sinds 28 juni 2025 de European Accessibility Act. Die raakt bepaalde producten en diensten, onder meer vormen van webwinkels, vervoer en bankieren, en kent uitzonderingen voor kleinere ondernemingen. Of u eronder valt, hangt af van wat u aanbiedt. Dit is informatie, geen juridisch advies.

Valt u nergens onder, dan blijft toegankelijkheid nuttig. Duidelijke labels leveren minder afgebroken formulieren op, en een logische opbouw is precies wat Google ook nodig heeft.

Wat u vóór de bouw vastlegt

De duurste problemen ontstaan doordat niemand vooraf heeft afgesproken wat er getoetst wordt en wie waarvoor verantwoordelijk is. Leg daarom vóór de eerste schets op schrift vast:

• Het niveau: de toegankelijkheidsrichtlijnen (WCAG) op niveau AA, met de versie erbij
• Welke bezoekersroutes met de hand worden nagelopen, niet alleen welke pagina's
• Of pdf's en formulieren meedoen, of worden vervangen door gewone webpagina's
• Onderdelen van derden, zoals een cookiemelding, boekingsmodule of betaalscherm
• Wie na de oplevering koppen, alt-teksten en taalniveau bewaakt

Wat het betekent tijdens ontwerp en bouw

In het ontwerp begint het bij mobiel: de kleinste weergave dwingt tot keuzes over volgorde en leesbaarheid. Neem bij elke knop en elk veld mee hoe het eruitziet als het geselecteerd is, als het uitstaat en als er iets misgaat. Juist die toestanden ontbreken vaak in mooie ontwerpen.

In de bouw is de belangrijkste keuze de saaiste: gebruik gewone HTML-elementen waar die bestaan. Een echte knop, een echt invoerveld. Verder één hoofdkop per pagina, koppen in volgorde en grote genoeg raakvlakken. En de tekst telt mee: een foutloze pagina in beleidstaal is voor een deel van uw bezoekers alsnog onbruikbaar.

Hoe u het toetst

Automatische controles vinden maar een deel van de problemen, en het deel dat ze missen is meestal waar iemand op vastloopt. Een groene score is geen bewijs; zie het als een rookmelder, niet als een keuring.

Loop de belangrijkste routes één keer helemaal met het toetsenbord: alleen Tab, Shift+Tab, Enter, spatie en Escape. Raakt u de weg kwijt of kunt u een venster niet sluiten, dan hebt u een blokkerend probleem gevonden. Zoom in tot twee keer de normale grootte en kijk of er iets buiten beeld valt. Laat daarna iemand die de site niet kent een echte taak uitvoeren.

Schrijf de uitkomst op in gewone taal: wat is gecontroleerd, wat nog niet, en wat is de volgende stap.

Wat een toegankelijkheidsverklaring wel en niet zegt

Een verklaring is geen keurmerk. Het is een openbaar document waarin u opschrijft hoe ver u bent, hoe u dat hebt vastgesteld en wat nog niet klopt. Juist dat eerlijke deel maakt hem bruikbaar.

Wees voorzichtig met partijen die een toegankelijke site garanderen of een certificaat aanbieden. Toegankelijkheid is de uitkomst van ontwerp, bouw en redactie, en verandert bij elke nieuwe pagina. Daarom noemen wij niveau AA een toetsbaar ontwerpdoel en houden we bij wat er openstaat.

Wat het bij Vormanker kost

Toegankelijkheid hoort bij de technische basis van elke nieuwe website die wij bouwen, ook bij het kleinste pakket, vanaf €750 excl. btw. Een formele controle of een keurmerktraject is maatwerk; dat spreken we apart af.